Forum Komputerowe E-comp :: Programowanie w PHP

michaelxp91 · Wysłany: 2007-01-27, 21:15

Programowanie w PHP, czesc 1. - Podstawy

1. Czym jest PHP ? - wiedza teoretyczna i zasady dzialania.

PHP jest najpopularniejszym z jezykow programowania typu server-side. Pisane w nim skrypty interpretowane sa przez serwer WWW i wysylane do klienta juz jako przetworzony kod HTML, przez co unikany jest problem z niekompatybilnoscia przegladarek. Wykonywanie podanych instrukcji przez serwer ma rowniez wplyw na zmniejszenie obciazenia po stronie klienta oraz mozliwosc dostepu do danych zawartych na serwerze. Strony pisane w jezyku PHP mozna zintegrowac z bazami danych, m.in. MySQL oraz PostrgeSQL, co stawia go jak narazie na miejscu lidera w dziedzinie programowania funkcjonalnych stron opartych o skrypty.

-------------------------------------------------

2. Hello world

Najprostszy mozliwy do napisania skrypt w PHP to oczywiscie program powitalny ze swiatem czyli 'Hello world'

Bedzie on wygladal nastepujaco:

PHP Code:

<?php

echo '<b>Hello world!</b>';

?>

Wyglada banalnie, prawda ? :> Reszte bardziej zlozonych mozliwosci opisze dalej.

Demo: http://www.e-comp.org/lool/helloworld.php

-------------------------------------------------

3.

a) Podstawowy zapis i polecenie echo

Zacznijmy od tego, ze caly kod napisany wjezyku PHP zawiera sie w znacznikach <? oraz ?>. Czasami znacznik rozpoczynajacy zapisujemy w postaci <?php, mozliwosc przydatna, choc nie konieczna.
Prosty skrypt testowy mozemy zapisac w nastepujacej postaci:

PHP Code:

<?php

echo 'test';

?>

Wyswietli on na ekranie tekst 'test'. Jak widac pojawilo sie ttuaj polecenie echo, sluzy ono do wyswietlania podanej w cudzyslowie zawartosci.
Jak zauwazylismy, na koncu polecenia znajduje sie srednik, jest to znak konczacy kazda instrukcje w PHP. Informuje o miejscu zakonczenia jednaj i koniecznosci przejscia do drugiej instrukcji.
W tym wypadku uzylismy pojedynczego cudzyslowu. Jest on wystarczajacy dla wyswietlenia samego lancucha tekst lub wartosci liczbowej, lecz nie dziala 'w nim' PHP, dlatego nazwy zmiennych bedziemy zmuszeni umieszczac juz w podwojnych cudzyslowach. Przykladowy kod wygladalby nastepujaco:

PHP Code:

<?php

echo “$test”;

?>

Ale o zmiennych powiemy sobie za chwile.

b) Komentarze

W PHP jak w kazdym innym jezyku wystepuja komentarze. Obowiazuja trzy style komentowania:

/* komentarz */ (w stylu jezyka C)
# komentarz (w stylu skryptow konsoli)
// komentarz

Dwa ostanie musza zawierac sie w jednej linii.

c) Zmienne

Zmienne w jezyku PHP latwo rozpoznac po rozpoczynajacym je znaku dolara. Reprezentuja one soba jakoms zawarta w nich wartosc. Prosta instrukcja tworzaca zmienna o nazwie 'testvariable' wyglada nastepujaco:

PHP Code:

<?php

$testvariable = 3;

?>

Przypisuje ona zmiennej wartosc 3. Wartosci liczbowe nie musza zostac zawarte w cudzyslowie, znow dla wartosci nie liczbowych oobwiazuje ta sama zasada co wczesniej dla uzywanych cudzyslowow. Znak rownosci nazywamy operatorem przypisania. Jako wartosc mozemy przypisac wyrazenie matematyczne:

PHP Code:

$testvariable = 1 + 1; // przypisze zmiennej wartosc 2
$testvariable = 1 – 1; // przypisze zmiennej wartosc 0
$testvariable = 2 * 2; // przypisze zmiennej wartosc 4
$testvariable = 2 / 2; // przypisze zmiennej wartosc 1

Zmiennym mozemy przypisac rowniez lancuchy tekstu, np.:

PHP Code:

$testvariable = "Siema mistrzu!”; // przypisze zmiennej
// wartosc Siema mistrzu!

d) Tablice

Tablica to specjalny rodzaj zmiennej, zawierajacej w sobie wiele wartosci. Najprostszym sposobem tworzenia tablic jest wbudowana w PHP funkcja array. Przyklad:

PHP Code:

$myarray = array( 'jeden', 2, '3');

Zasada cudzyslowow ciagle taka sama, wartosci oddzielane sa przecinkami.
Kazda wartosc zawarta w tablicy posiada swoj indek, poczawszy od 0. Przyklad indeksol dla podanej wczesniej tablicy wyglada nastepujaco:

PHP Code:

echo $myarray[0]; // zwraca jeden
echo $myarray[1]; // zwraca 2
echo $myarray[2]; // zwraca 3

Przydzielic nowe wartosci do tablicy mozna wg. ponizszego wzoru:

PHP Code:

$myarray[2] = 'dwa'; // przypisze do tablicy nowa wartosc dla
                                          // zmiennej o indeksie 2

Chcac dodac nowa wartosc na koncu tablicy nie podajemy indeksu zmiennej:

PHP Code:

$myarray[] = 'cztery'; // przypisze wartosc cztery na koncu tablicy
echo $myarray[3]; // zwraca cztery

Indeksem wartosci wtablicy moze byc rowniez lanccuh tekstu. Utworzmy w tym celu tablice $birthdays przechowujaca daty urodzin kilku osob.

PHP Code:

$birthdays = array('Kevin' => '1978-04-12', 'Stefania' => '1980-05-16', 'Dawid' => '1983-09-09');

Jesli chcemy poznac date urodzin ktorejs z osob, podajemy jako indeks jej imie, np:

PHP Code:

echo “Data urodzenia Kevina to: $birtdays['Kevin']”

Ten typ tablic nazywamy tablicami asocjacyjnymi, sa one szczegolnie przydatne gdy zajmujemy sie interakcja i komunikacja z uzytkonikiem.

-------------------------------------------------

4. Struktury sterujace

a) Instrukcja if – else

W jezyku PHP tak jak w kazdym innym mozemy sterowac przeplywem danych wewnatrz skryptu. Narzedzia takie nazywamy strukturami sterujacymi.

Najbardziej podstawowa i najczesciej wykorzystywana jest instrukcja if – else. Oznacza ona dokladnie 'jesli tak - zrob... jesli nie – zrob..'. Jej ogolny wzor wyglada nastepujaco:

PHP Code:

if(warunek ) {
// instrukcje, ktore maja byc wykonane
// gdy warunek zostanie spelniony
} else {
// instrukcje, ktore maja byc wykonane
// gdy warunek nie zostanie spelniony
}

Demo skryptu: http://www.e-comp.org/lool/ifelse.php
Wpiszcie sobie 'test' oraz cokolwiek innego i porownajcie wynik

Caly kod tego skryptu wyglada nastepnujaco:

PHP Code:

<html>
<form action="ifelse.php" method="post">
<label>Tresc:
  <input type="text" name="zmienna" /></label>
  <input type="submit" value="Wyslij" />
</form>
<?php

$zmienna = $_POST['zmienna'];

if($zmienna == 'test' ) {

echo "Witaj, oto wersja demostracyjna tego skryptu. Prawda, ze fajny ?!";

} else {

echo "Test wykonany niepoprawnie.";

}

?>
</html>

Znacznik == nazywamy operatorem porownania. Sprawdza wartosc zmiennej przeslanej do tablicy $_POST z ta zawarta w warunku i kaze wykonac odpowiednia operacje

b) Petla while

Kolejna czesto wykorzystywana instrukcja jest petla while. Wyglada nastepujaco:

PHP Code:

while(warunek) {
// instrukcje, ktore beda powtarzane
// dopuki warunek bedzie spelniony
}

Petle okazuja sie bardzo przydatne tam, gdzie musimy zajac sie dlugo lista rzeczy. Tak wyglada prostu skrypt liczacy do dziesieciu:

PHP Code:

<?php

$count = 1;

while($count <= 10) {
   echo “$count”;
   ++$count;
}

?>

W pierwszym wierszu przypisujemy zmiennej $count wartosc 1. w drugim sprawdzamy, czy wartosc jest mniejsza lub rowna 10. Trzeci i czwarty to powtarzane instrukcje, wyswietlanie i zwiekszanie wartosci. Po wykonaniu tego skryptu przez serwer na ekranie powinny wyswietlic sie liczby od 1 do 10, wg. zalozonego warunku petli.

Demo skryptu: http://www.e-comp.org/lool/while.php

c) petla for

Kolejnym rodzajem petli jest petla for. Wyglada nastepujaco:

PHP Code:

for(inicjuj; warunek; aktualizuj) {
// blok instrukcji wykonywanych
// przy kazdym nawrocie petli
}

Instrukcja inicjuj jest wykonywana podczas uruchomienia petli, tylko raz. Warunek zostaje sprawdzany przy kazdym nawrocie, przed wykonaniem instrukcji znajdujacych sie w bloku. Aktualizuj wykonywane jest przy kazdy nawrocie, po wykonaniu instrukcji z bloku. Petla podobnie jak w przypadku while nawraca do momentu, dopuki warunek nie zostanie spelniony. Przyklad wyliczania bedzie wygladac nastepujaco, tym razem odliczymy do 496, a wynik wyswietlimy w slupku:

PHP Code:

<?php

for($count = 1; $count <= 496; ++$count) {
   echo “$count <br />”;
}
?>

Demo skryptu: http://www.e-comp.org/lool/for.php

-------------------------------------------------
5. Przykladowe funkcje wbudowane

a) array()
Tworzy nowe tablice.

b) copy()
Wykonuje standardowa operacje kopiowania pliku.

c) date()
Wyswietla aktualna date podana przez serwer WWW.

d) exit()
Uzycie tej funkcji spowoduje przerwanie przez PHP odczytywania strony.

e) fopen()
Funkcja ta otwiera plik umozliwiajac odczytywanie i zapis w nim. Plik ten moze zostac zapisany na dysku twardym serwera lub tez PHP moze zaladowac go potem spod okreslonego adresu URL, na podobnej zasadzie, jak to robi przegladarka WWW.

f) fclose()
Funkcja ta informuje PHP, ze skonczylismy odczytywanie lub zapisywanie danego pliku, i zwalnia go, umozliwiajac innym procesom lub skryptom korzystanie z tego pliku.

g) fread()
Funkcja fread odczytuje dane z pliku i zapisuje je w zmiennej jezyka PHP. Umozliwia okreslanie, ole informacji (np. ile znakow lub bajtow) chcemy odczytac.

h) fwrite()
Funkcja fwrite pozwala zapisac w pliku informacje przechowywane w zmiennej jezyka PHP.

i) unlink()
Funkcja unlink usuwa plik z dysku twardego.

j) unset()
Usuwa zmienna z bierzacej sesji.

k) urlencode()
Zastepuje wszystkie znaki specjalne pojawiajace sie w przeslanym jej lancuchu tekstu odpowiednimi kodami, ktorymi powinny zostac zastapione w lancuchu zapytania.

-------------------------------------------------

Dodatek A.

a) ++$zmienna

Taki zapis jest rownoznaczny z zapisem:

PHP Code:

$zmienna = “$zmienna + 1”;

Krotko mowiac, przypisuje zmiennej wartosc o jeden wieksza

b) --$zmienna

Przypisuje zmiennej wartosc o jeden mniejszy, rownoznaczne z zapisem:

PHP Code:

$zmienna = “$zmienna – 1”;

-------------------------------------------------

To by bylo na tyle, w nastepnej czesci skupie sie na zastosowaniu formularzy oraz funkcjach.

Pozdrawiam

// Artykul napisany w oparciu o ksiazke Kevin Yank "Witryna WWW oparta na bazie danych"

michaelxp91 · Wysłany: 2007-04-02, 19:44

Programowanie w PHP, czesc 2. - Formularze i funkcje

1. Uzupelnienie nt. struktur sterujacych

a) instrukcja elseIF

Do wykonania skryptu dla spelnionego warunku uzywalismy instrukcji IF, jednak, gdy potrzebujemy zaprogramowac strone dla kilku warunkow nie bedzie ona najlepszym rozwiazaniem. Do tego celu zostala stworzona instrukcja elseIF. Przyklad wykorzystania tej instrukcji:

PHP Code:

if($x == 1) {
echo 'druk1';
} elseIF($x == 2) {
echo 'druk2';
} elseIF($x == 3) {
echo 'druk3';
} else {
echo 'masz pecha';
}

W takim programie IF znaczy, 'jesli tak, zrob..', znow elseIF 'jesli nie, ale (warunek) tak, zrob..'.

b) Switch - case - break

Alternatywa dla instrukcji elseIF, ktora w duzej mierze spowalnia skrypt, jest struktura switch - case - break. Przyklad kodu:

PHP Code:

switch($x) {
case 1:
echo 'druk1';
break;

case 2:
echo 'druk2';
break;

case 3:
echo 'druk3';
break;

default:
echo 'masz pecha';
}

Switch definiuje zmienna do sprawdzenia, znow case rozpatruje warunki, po ktorych zapisywana jest operacja wykonywana dla spelnionego warunku. Break przerywa przetwarzania skryptu w danym miejscu. Default jest odpowiednikiem else i dziala dla niespelnionego warunku.

c) Zapisy warunkow

Dotad w miejscu definicji warunku porownywalismy zmienne z jakimis liczbami poprzez operator porownania. Nie jest to jedyna mozliwosc. W skrypcie mozemy zdefiniowac dwa warunki, stosujac lacznik and, np.

PHP Code:

if(isset($x) and is_numeric($x))

Nowoscia sa funkcje isset oraz is_numeric. Zwracaja one wartosc true, jesli kolejno: zmienna istnieje oraz zawiera wartosc numeryczna (liczbowa). Mozemy rowniez spotkac sie z zapisem !isset oraz !is_numeric, wykrzyknik w zapisach warunkow jest operatorem zaprzeczenia, czyli np. !isset - zwraca true, jesli zmienna nie istnieje. Przeciwienstwem and jest or - oznacza 'lub'. Przyklad:

PHP Code:

if(!isset($x) or !is_numeric($x))

Podobne w dzialaniu do isset jest empty, zwracajace wartosc true dla istniejacej zmiennej, ktora nie przechowuje zadnej wartosci, badz wartosc jest rowna 0.
Do porownan mozemy uzyc rowniez znakow <, >, <=, >= oraz !=. Oznaczaja one kolejno: mniejszy od; wiekszy od; mniejszy badz rowny; wiekszy badz rowny; rozny od.

-------------------------------------------------

2. Formularze

Formularze sa bardzo znaczaca i czesto spotykana czescia witryn WWW. Opieraja sie one w zasadzie o HTML, jednak bez dzialania PHP nie mialyby one 'prawa bytu' ani zadnego zastosowania we wspolczesnym Internecie. Przyklad prostego formularza zostal umieszczony w pierwszej czesci artykulu przy okazji omawiania struktury if - else. Wygladal on nastepujaco:

PHP Code:

<form action="ifelse.php" method="post">
<label>Tresc:
  <input type="text" name="zmienna" /></label>
  <input type="submit" value="Wyslij" />
</form>
<?php

$zmienna = $_POST['zmienna'];

if($zmienna == 'test' ) {

echo "Witaj, oto wersja demonstracyjna tego skryptu. Prawda, ze fajny ?!";

} else {

echo "Test wykonany niepoprawnie.";

}

?>

Znacznik <form> jest tutaj wyznacznikiem poczatku i konca formularza. Opisany jest dwoma atrybutami: action - wyznacza plik (program), ktory ma zostac wykonany po zatwierdzeniu, oraz method - okresla metode przekazywania danych, w tym wypadku bedzie to tablica $_POST. Tworzenie input'ow jest nam znane z popularnego HTML'a, zajmijmy sie atrybutem name. Bedzie on nam potrzebny w pozniejszej fazie do wyciagniecia danej wartosci z tablicy $_POST i zapisania jej do pozadanej zmiennej. Odpowiedzialna za to jest linijka:

PHP Code:

$zmienna = $_POST['zmienna'];

PHP zapisuje w zmiennej $zmienna wartosc zapisana w tablicy $_POST pod indeksem 'zmienna'. W pozniejszej fazie, majac odpowiednie wartosci zapisane w zmiennych, mozemy robic z nimi co tylko dusza zapragnie

-------------------------------------------------

3. Funkcje

Zasadniczo funkcja to blok czynnosci, ktore definiujac w odpowiedni sposob, nie musimy kolejny raz przepisywac, gdy sa nam one potrzebne. Funkcje definiujemy poleceniem function. Przyklad:

PHP Code:

function gupia_funkcja() {
echo 'ty baboku';
}

Chcac wykonac czynnosc zapisana w funkcji wystarczy w kodzie programu umiescic polecenie:

PHP Code:

gupia_funkcja() // wyswietli to wynik dzialania funkcji

Gdy bedziemy chcieli przypisac zmiennej wynik dzialania tej funkcji, to nie uda nam sie to przy takiej jej budowie. Zamiast drukowac poleceniem echo, powinnismy nakazac zwracac wartosc poleceniem return:

PHP Code:

function gupia_funkcja() {
return 'ty baboku';
}

$x = gupia_funkcja();

echo "$x"; // zwroci 'ty baboku'

Jesli bedziemy chcieli wewnatrz funkcji uzyc zmiennych, nalezy je zdefiniowac w nawiasie po nazwie danej funkcji, np.:

PHP Code:

function gupia_funkcja2($liczba1, $liczba2) {
$zmienna = $liczba1 * $liczba2;
return $zmienna;	
}
gupia_funkcja2('2','2'); // zwroci wartosc 4

Jednak, gdy bedziemy chcieli uzyc wartosci jakiejs zmiennej, ktora zostala zapisana we wczesniejszej czesci programu nie obejdzie sie bez uzycia polecenia global. Przyklad takiego zapisu:

PHP Code:

$liczba1 = 3;
$liczba2 = 5;

function funkcja() {
global $liczba1, $liczba2;
$zmienna = $liczba1 * $liczba2;
return $zmienna;
}
// skrypt zwraca wartosc 15

Funkcje sa wygodne w zastosowaniu, poniewaz mozna je zapisac w osobnych plikach a nastepnie tylko includowac (include()) w razie potrzeby oraz wywolywac za pomoca nazwy danej funkcji.

-------------------------------------------------

To bylby koniec czesci drugiej. W nastepnej postaram sie opisac podstawowe mozliwosci integracji skryptow jezyka PHP z baza danych MySQL.

Pozdrawiam

michaelxp91 · Wysłany: 2007-06-07, 16:46

Programowanie w PHP, czesc 3 – Baza danych MySQL

1. Wstep do systemu MySQL
SQL (Structured Query Language) – jezyk zapytan obslugiwany przez systemy baz danych MySQL, PostgreSQL, MSSQL itd. Zapytania jezyka mozna latwo wykonywac prosto z poziomu skryptu PHP.

-------------------------------------------------

2. Polaczenie z baza danych
Polaczenie z baza uzyskujemy za pomoca wbudowanej w PHP funkcji mysql_conncect. Do jej uzycia wpisujemy sekwencje:

PHP Code:

<?php

mysql_connect('host','user','password');

?>

Prostym przykladem uzycia moze byc:

PHP Code:

<?php

$dbcnx = mysql_connect('localhost','root','12345');

?>

Poniewaz serwer MySQL jest zupelnie niezaleznym programem, musimy wziac pod uwage, ze moze byc z jakiegos powodu niedostepny. Powyzsza funkcja w razie nie uzyskania polaczenia, nie wypisuje zwrotnego komunikatu o bledzie, lecz zwraca jedynie wartosc false. Dzieki temu, za pomoca prostej petli, moze latwo skonstruowac wlasny komunikat bledu:

PHP Code:

$dbcns = @mysql_connect('localhost','root','12345');

if(!$dbcnx) {
echo '<p>W tej chwili nie mozna nawiazac polaczenia
         z serwerem bazy danych.</p>';
exit();
}

-------------------------------------------------

3. Wybor konkretnej bazy danych
Do wyboru bazy sluzy nam funkcja mysql_select_db(). Przykladem zastosowania, dla bazy o nazwie ijdb, oraz polaczeni z punktu poprzedniego bedzie linijka:

PHP Code:

mysql_select_db('ijdb',$dbcnx);

Dzieki temu uzyskalismy aktywne polaczenie z konkretna baza danych.

-------------------------------------------------

4. Podstawowy mechanizm wykonywania zapytan
Podstawowa funkcja, ktora sluzy do wykonania zapytania do bazy z aktywnym polaczeniem, jest funkcja mysql_query(). Przykladem bedzie zapytanie tworzace nowe tabele w bazie:

PHP Code:

$sql = 'CREATE TABLE tabela (
		id INT NOT NULL AUTO_INCREMENT,
		txt TEXT,
		data DATE NOT NULL
		)';

if(@mysql_query($sql)) {
echo '<p>Tabela utworzona!</p>';
} else {
exit('<p>Nie udalo sie utworzyc tabeli:' . mysql_error() . '</p>');
}

Zapytanie zapisujemy w zmiennej $sql, a nastepnie wykonujemy za pomoca mysql_query(). Instrukcja if sprawdza poprawnosc wykonania zapytania, a nastepnie zwraca odpowiedni komunikat.

-------------------------------------------------

5. Publikowanie danych zawartych w bazie
Do publikowania danych niezbedna bedzie nam znajomosc polecenia SELECT w zapytaniach SQL. Dobrym przykladem wypisania listy wynikow jest:

PHP Code:

$result = @mysql_query('SELECT txt FROM tabela');
if(!$result) {
	exit('<p>Blad podczas wykonywania zapytania:' . mysql_error() . '</p>');
}

while($row = mysql_fetch_array($result)) {
	echo '<p>' . $row['txt'] . '</p>;
}

W zmiennej $result zostaje zapisany wynik wykonania zapytania do bazy, ktory nastepnie zostaje sprawdzony przez instrukcje if. W zaleznosci, czy uzyskalismy pozadany wynik, zostaje wyswietlony blad, lub instrukcja zwraca wartosc false – wszystko przebieglo poprawnie. W petli zostaja wyswietlone wyniki otrzymane z bazy danych – kazdy rekord w osobnym akapicie (<p> ... </p>). Znajduje to zastosowanie przy wyswietlaniu newsow, ogloszen itp. list roznych elementow z bazy danych MySQL.

-------------------------------------------------

6. Wstawianie danych do bazy
Do utworzenia podstawowego mechanizmu wstawiajacego dane do bazy potrzeba napisac formularz, ktorego dzialanie bylo prezentowane w czesci drugiej kursu. Przykladem takiego formularza moze byc:

PHP Code:

<form action=”<?php echo $_SERVER['PHP_SELF']; ?>” method=”post”>
<label>Wpisz tutaj swoj tekst:<br>
<textarea name=”txt” rows=”10” cols=”40”></textarea></label><br>
<input type=”submit” value=”AKCEPTUJ” />
</form>

Nastepnie dane z formularza zostana przekazane do skryptu PHP, ktory skieruje podana przez nas wartosc do samej bazy danych.

PHP Code:

if(isset($_POST['txt'])) {
	$text = $_POST['txt'];
	$sql = “INSERT INTO tabela SET txt-'$text', data = CURDATE()”;

if(@mysql_query($sql)) {
	echo '<p>Twoj tekst zostal dodany.</p>';
} else {
	echo '<p>Blad podczas dodawania tekstu do bazy:' . mysql_error() . '</p>;
	}
}

Jak mozemy zauwazyc, wartosc z formularza zostaje zapisana w zmiennej, ktora nastepnie zostaje uzyta do wykonania zapytania dodajacego podana przez nas tresc do bazy danych. Nastepnie – w zaleznosci od powodzenia zapytania – otrzymujemy potwierdzenie, tudziez blad – w razie nie wykonania pracy skryptu. Podana przez nas tresc zostanie wtedy zapisana w tabeli 'tabela' wraz z data dodania rekordu (funkcja CURDATE()). Identyfikator 'id' zostanie utworzony samoczynnie.

-------------------------------------------------

Byla to trzecia czesc kursu programowania w jezyku PHP – wspolpraca z baza danych MySQL. W nastepnej czesci postaram sie opisac kilka sztuczek oraz porownan funkcji wbudowanych mogacych przyspieszyc / zoptymalizowac prace skryptu. Krotko mowiac: jak pisac, by skrypt byl szybki