Jednostka centralna od srodka, czyli podstawy budowy wspolczesnych komputerow PC.
Ponizej, tak jak w temacie, postaram sie opisac podstawy budowy jednostki centralnej komputera. Skupie sie na rozmieszczeniu poszczegolnych elementow na plycie glownych, bede rowniez opisywal kolejno podzespoly dzialajace za jej posrednictwem. zycze milej lektury
1. Podstawka procesora, procesor
Na zdjeciu z numerem pierwszym widoczna jest podstawka pod procesor. Jest to miejsce, w ktorym zostaje umieszczony procesor - serce i glowny przetwornik informacji komputera. Podstawka widoczna na zdjeciu to LGA775, stosowana dla wspolczesnych procesorow Intela (m.in. Core 2 Duo). Na dzien dzisiejszy w produkcji sa jeszcze plyty z podstawkami Socket 754, 939 i AM2 (procesory AMD), w starszych modelach mozemy spotkac rowniez Socket 370 oraz 478 (procesory Intel) oraz Socket A (462 piny, AMD). Glowna funkcja podstawki, co oczywiste, jest komunikacja samego procesora z plyta glowna (za pomoca kilkuset pinow), a co za tym idzie, rowniez z reszta komponentow komputera. Sam procesor jest ukladem scalonym skladajacym sie z setek tysiecy tranzystorow, zawartych w hermetycznie zamknietej obudowie. Podstawowymi funkcjami procesora sa m.in. kopiowanie danych, dzialania arytmetyczne czy dzialania na bitach. Procesor cechuje:
a) czestotliwosc pracy - wartosc wyrazona w GHz, okreslajaca ilosc operacji wykonywanych przez procesor w ciagu jednej sekundy (1GHz = 1000000000 operacji na sekunde)
b) napiecie zasilania - napiecie pradu zasilajacego procesor
c) ilosc pamieci cache - cache to pamiec podreczna, w ktorej procesor przechowuje najczesciej uzywane dane, przez co ma do nich bardzo szybki dostep, co przeklada sie na wydajnosc calego ukladu
d) ilosc rdzeni obliczeniowych
e) rodzaj podstawki (socketu)
f) szyna danych (FSB/HTT) oraz mnoznik
2. i 3. Chipset
Numerem drugim oznaczylem mostek polnocny, czyli jeden z dwoch ukladow, skladajacych sie na chipset. W przewazajacej wiekszosci plyt glownych jest on przykryty metalowym radiatorem, ktory ma za zadanie odprowadzanie ciepla wydzielanego przez uklad. Mostek polnocny odpowiada za wymiane danych pomiedzy pamiecia a procesorem oraz steruje magistrala karty graficznej, podczas gdy mostek poludniowy (numer trzeci) odpowiada za wspolprace urzadzen wejscia/wyjscia, dyskow twardych czy kart rozszerzen.
4. Pamiec RAM
Czworka oznaczylem banki pamieci RAM. Jest to pamiec operacyjna komputera, o swobodnym dostepie do danych, ulotna (tzn. dane po odcieciu zasilania zostaja utracone). Przechowywane w niej sa aktualnie wykonywane programy oraz dane tych programow. Pamieci cechuja sie:
a) typem pamieci - SDRAM, DDR SDRAM, DDR2, DDR3, Rambus.
b) pojemnoscia modulu - np. 512MB, 2GB itd.
c) czestotliwosc taktowania
d) czasem dostepu (timingi) - np CL4 4-4-12.
5. Karta graficzna
Na podanym rysunku numerem piatym oznaczylem zlacze karty graficznej - PCI-Express x16. W starszych jednostkach spotkac mozna jeszcze gniazda AGP, jednak odchodza one powoli do lamusa.
Karta graficzna jest elementem odpowiedzialnym za generowanie obrazu wyswietlanego na ekranie monitora. Cechuje ja:
a) czestotliwosc taktowania GPU (procesora karty graficznej, wyrazona w MHz)
b) ilosc pamieci VRAM - pamiec RAM umieszczona na karcie graficznej, wykorzystywana do przechowywania danych dla procesora karty, wyrazona w MB.
c) czestotliwosc taktowania pamieci VRAM
d) przepustowosc pamieci VRAM
e) szybkosc oraz jakosc renderowania obrazu
6. PCI-Express x1
Szostke otrzymaly zlacza PCI-E x1, ktore sa juz powszechnie stosowane w nowych plytach glownych. Oferuja przepustowosc na poziomie 250MB/s (PCI-E x16 = 4000MB/s), a wykorzystywane sa do podlaczania kart rozszerzen, np tunerow, kart TV czy dzwiekowych.
7. PCI
Nastepne w kolejce sa gniazda PCI. Stosowane juz od lat i powszechnie uzywane do dnia dzisiejszego, zlacza kart rozszerzen o przepustowosc rzedu 132MB/s dla szyny 32-bitowej, oraz 264MB/s dla 64-bitowej.
8. Panel I/O
Pod numerem osmym znajdziemy tylny panel plyty glownej. Umieszczone tam zostaja przewaznie zlacza USB, RJ45 (sieciowki), FireWire, PS/2, LPT, COM czy minijacki karty dzwiekowej.
9. IDE (ATA)
Jest to zlacze stosowane dla dyskow twardych typu ATA (IDE) oraz napedow optycznych (np. DVD-ROM). Za komunikacje odpowiada 40 lub 80 (od ATA-66) zylowa tasma przenoszaca dane z szybkoscia do 133MB/s.
10. FDD
Stare, zasluzone zlacze stacji dyskietek 1.44"
Tego chyba nie trzeba opisywac, ktoz nie widzial w zyciu dyskietki?
11. Zlacza SATA
Pod numerem jedenastym na obrazku widzimy 4 zlacza typu SATA. Jest to nowy standard dla dyskow twardych i napedow optycznych, stosowany juz powszechnie w jednostkach centralnych, oferujacy transfer do 300MB/s (dla SATA-2) za pomoca cienkich tasm z wtyczkami 7-pinowymi.
12. Pamiec ROM
ROM jest pamiecia stala komputera, w ktorej zapisany jest program rozruchowy - BIOS (Basic Input/Output System). W BIOS-ie zapisane sa wszystkie informacje dotyczace wszystkich podzespolow komputera, w tym ustawienia ich dzialania. W poziomu BIOS-u mozemy zmieniac konfiguracje poszczegolnych urzadzen, a nawet sterowac czestotliwosciami pracy podjednostek.
13. Bateryjka
Na sam koniec, malutka bateryjka, ktora zapewnia napiecie kosci ROM, dzieki czemu podtrzymuje wszystkie ustawienia BIOSu.
Plyta na rysunku:
EVGA nForce 650i Ultra v. A1
Dziekuje za uwage.
Podkreslam, artykul mial byc z zalozenia prostym opisem podstaw budowy komputera, dla ludzi majacych z tym niewiele wspolnego (pozdro 1e xD), dlatego prosze o przemyslane uwagi.
Pozdrawiam.
